ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับกิจกรรมนิสิต
พนัส ปรีวาสนา
--------------------------------------------------------------------------------
หัวหน้ากลุ่มงานกิจกรรมนิสิต
กองกิจการนิสิต มมส,

ความหมายเกี่ยวกับกิจกรรมนิสิต
กิจกรรมนิสิต (Student activities) เป็นกระบวนการอันสำคัญในการเสริมสร้างและพัฒนาให้นิสิตเจริญเติบโตทั้งในด้านโลกทัศน์และชีวทัศน์
โดยปัจจุบันจะเห็นได้ว่ามีคำหรือวาทกรรมที่เกี่ยวข้องกับ “กิจกรรมนิสิต” อยู่หลายคำด้วยกันซึ่งล้วนแต่สะท้อนภาพอันเป็นสถานะและบทบาท
ของกิจกรรมนิสิตที่มีต่อการเสริมสร้างกระบวนการเรียนรู้ของนิสิตในสถานศึกษาแทบทั้งสิ้น เช่น กิจกรรมนอกหลักสูตร กิจกรรมเสริมหลักสูตร
กิจกรรมร่วมหลักสูตร เป็นต้น

อย่างไรก็ตามเมื่อพิจารณาในด้านความหมายของคำว่ากิจกรรมนิสิตนั้น พบว่ามีหลายท่านกล่าวถึงไว้ในทำนองเดียวกันกับสถานะและบทบาท
ข้างต้น อาทิ เฟรดเดอริค (1959 : 6) กล่าวว่า กิจกรรมนิสิตหมายถึงกิจกรรมทุกอย่างภายในสถานศึกษา ซึ่งนิสิตสมัครใจเป็นผู้จัดและเข้าร่วม
ด้วยความสมัครใจภายใต้ข้อบังคับและการสนับสนุนของสถาบันการศึกษา และการเข้าร่วมดังกล่าวนั้นไม่มีผลต่อการพิจารณาผลการศึกษา
เช่นเดียวกันจินตนา ยูนิพันธ์ (2525 : 121) กล่าวว่า กิจกรรมนิสิตเป็นกิจกรรมที่จัดขึ้นโดยนิสิต เพื่อนิสิตและไม่เกี่ยวข้องกับคะแนนหรือ
หน่วยกิตใดๆ รวมถึงกู๊ด (Good. 1973) ก็ได้ให้ความหมายไว้ในทำนองเดียวกันนี้ว่า กิจกรรมนิสิตเป็นกิจกรรมนอกชั้นเรียนที่นิสิตนักศึกษาจัดขึ้น
เพื่อเสริมสร้างประสบการณ์เพื่อให้เกิดความเข้าใจตนเองและสังคม

จากคำอธิบายข้างต้น จึงสื่อนัยสำคัญทางความหมายและสถานะของคำว่ากิจกรรมนิสิตอย่างชัดเจน 2 ประการ กล่าวคือ กิจกรรมนิสิต
หมายถึงกิจกรรมที่จัดขึ้นทั้งภายในและภายนอกมหาวิทยาลัยโดยไม่เกี่ยวข้องกับกิจกรรมการเรียนการสอนในหลักสูตร หรือที่เรียกกันโดยทั่วไปว่า
กิจกรรมนอกหลักสูตร (Extra curriculum activity)แต่มีสถานะเป็นเสมือนเครื่องมือส่งเสริมและสนับสนุนให้การเรียนในหลักสูตร
มีความสมบูรณ์ยิ่งขึ้น ซึ่งช่วยเพาะบ่มให้นิสิตเกิดกระบวนการเรียนรู้และพัฒนาตนเองให้เติบโตทั้งในด้านการเรียนและการดำเนินชีวิต มีคุณลักษณะเป็นคนเก่ง (Man power) และคนดี (Man hood) และสถานะดังกล่าวนี้ ส่งผลให้เกิดกิจกรรมนิสิตจากเดิมที่มีสถานะ
เป็นเพียง “กิจกรรมนอกหลักสูตร” ได้ถูกยอมรับอย่างเป็นสากลและเรียกขานกันอย่างแพร่หลายในสถานะของการเป็น “กิจกรรมเสริมหลักสูตร”
และ “กิจกรรมร่วมหลักสูตร” หรือแม้แต่ “กิจกรรมพัฒนาศักยภาพนิสิต” สืบมาจนปัจจุบันนี้

ด้วยเหตุผลดังกล่าวนี้ โดยภาพรวมของคำว่ากิจกรรมนิสิตจึงหมายถึง กิจกรรมที่นิสิตจัดขึ้นในนามองค์กรนิสิต ทั้งภายในและภายนอก
มหาวิทยาลัยโดยไม่เกี่ยวกับการเรียนการสอนในหลักสูตร โดยเป็นกิจกรรมที่ตอบสนองความต้องการหรือความสนใจของตนเอง
ทั้งในแง่ของการค้นหาตนเอง พัฒนาศักยภาพตนเองในด้านโลกทัศน์และชีวทัศน์ รวมถึงการพัฒนาสังคมและประเทศชาติ
ซึ่งกิจกรรมดังกล่าวนั้นต้องเป็นกิจกรรมที่ได้รับความเห็นชอบจากอาจารย์ที่ปรึกษาและได้รับการรับรองโดยมหาวิทยาลัยเป็นสำคัญ

ประวัติการจัดกิจกรรมนิสิต
กิจกรรมนิสิตมีความเป็นมาพร้อมๆ กับสถาบันอุดมศึกษา คือ ในปี พ.ศ. 211 โดยที่ พระเจ้าอเล็กแซนเดอร์ มหาราช (Alexander)
ได้ก่อตั้งมหาวิทยาลัยอเล็กแซนเดรีย (Alexandria University) ขึ้นมาและถือว่าเป็นสถาบันอุดมศึกษาที่ใหญ่ที่สุดในสมัยมาเซโดเนียน
(Macedonian) ซึ่งนักศึกษาก็ได้ดำเนินการจัดกิจกรรมอย่างต่อเนื่อง โดยส่วนใหญ่เป็นกิจกรรมเกี่ยวกับศาสนา ต่อมาในสมัยกลาง
การศึกษาระดับอุดมศึกษาได้เจริญรุ่งเรืองขึ้นในทวีปยุโรป สถาบันอุดมศึกษาหลายแห่งได้ถูกก่อตั้งขึ้น เช่น มหาวิทยาลัยปารีส
(Paris University) มหาวิทยาลัยอ๊อกซ์ฟอร์ด (Oxford) และนักศึกษาก็ได้เข้าร่วมการทำกิจกรรมในด้านวิชาการกันมากขึ้น
โดยมีวัตถุประสงค์หลักเพื่อเสริมสร้างประสบการณ์ชีวิตให้กับตนเอง

ในประเทศสหรัฐอเมริกา วิทยาลัยวิลเลี่ยมแอนด์แมรี่ (William and Mary college) ถือเป็นวิทยาลัยแห่งแรกที่ได้มีการจัดตั้ง
องค์การนักศึกษาขึ้น โดยมุ่งให้นักศึกษาได้เรียนรู้หลักคิดของการอยู่ร่วมกันและทำงานร่วมกันอย่างมีประสิทธิภาพ และ
จากนั้นปรากฏการณ์เรื่องการจัดตั้งองค์กรนักศึกษาดังกล่าวก็ได้รับความนิยมแพร่หลายไปทั่วประเทศ ซึ่งสถาบันการศึกษา
บางแห่งถึงขั้นเปิดสอนวิชาทางด้านการเป็นผู้นำ (Leadership) ให้แก่นักศึกษาที่ทำงานด้านกิจกรรมนักศึกษาด้วยเช่นกัน

ขณะที่ในประเทศไทยนั้น ในยุคสมัยแรกของการจัดตั้งสถาบันอุดมศึกษานั้น กิจกรรมของนักศึกษาส่วนใหญ่มุ่งเน้นไปในด้านกีฬาและ
ศิลปวัฒนธรรม จนกระทั่งปี พ.ศ. 2469 จึงมีการจัดตั้งศูนย์นิสิตแห่งแรกขึ้นที่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จากนั้นในปี พ.ศ. 2494
นิสิตนักศึกษาก็ได้จัดกิจกรรมที่เกี่ยวกับการเมืองขึ้น กล่าวคือ เมื่อเกิดกบฏแมนฮัตตันขึ้น รัฐบาลประกาศกฎอัยการศึกพร้อมกับส่งกำลังทหาร
เข้ายึดมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์จนเป็นเหตุให้นักศึกษาร่วมกันเรียกร้องให้ทหารคืนมหาวิทยาลัยธรรม-ศาสตร์ให้กับผู้บริหารมหาวิทยาลัยฯ
หลังจากนั้นเป็นต้นมานิสิตนักศึกษาในสถาบันอุดมศึกษาต่างๆ จึงเริ่มหันมาจัดกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับการเมืองและสังคมมาเป็นระยะ
รวมทั้งการรวมตัวจัดตั้งกลุ่มเคลื่อนไหวทางความคิดต่างๆ และขับเคลื่อนกิจกรรมในทางสังคมและการเมืองอย่างต่อเนื่อง เช่น ในปี
พ.ศ. 2508 จัดตั้งกลุ่มปริทัศน์เสวนาเพื่อพูดคุยประเด็นปัญหาในทางสังคม ปี พ.ศ. 2513 จัดตั้งศูนย์กลางนิสิตนักศึกษาแห่งประเทศไทย
ขึ้นมา ขณะที่กิจกรรมด้านอาสาพัฒนาหรือบำเพ็ญประโยชน์ ก็เริ่มได้รับความสนใจและดำเนินการอย่างกว้างขวางสืบมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2502
และได้รับความนิยมสูงสุดในช่วงปี พ.ศ. 2522 – 2538 (สำนักคณะกรรมการการอุดมศึกษา. 2525 : 1) แต่ปัจจุบันกิจกรรมของนิสิตนักศึกษา
ได้ปรับเปลี่ยนรูปแบบแตกต่างไปจากอดีตค่อนข้างมาก มากด้วยรูปแบบและเลื่อนไหลไปตามความสนใจของนิสิตและนักศึกษา
และผกผันไปตามกลไกในทางสังคม

แต่เมื่อพิจารณาประวัติศาสตร์ในทางสังคมไทยจะเห็นได้ว่า กิจกรรมนิสิตได้กลายมาเป็นกลไกแห่งการเพาะบ่มให้นิสิตได้ก้าวเข้าไปเป็นส่วนหนึ่ง
ของสังคมอยู่อย่างไม่ขาดห้วง ทั้งในด้านสังคม การศึกษา เศรษฐกิจหรือแม้แต่การเมืองและวัฒนธรรม ซึ่งนิสิตนักศึกษาจากสถาบันอุดมศึกษาต่างๆ
ได้สร้างสรรค์กิจกรรมขึ้นในสถาบันการศึกษาตลอดจนการเดินทางออกไปภายนอกสถาบันการศึกษาเพื่อจัดกิจกรรมบริการและให้การช่วยเหลือ
สังคมอยู่เป็นระยะๆ จนในที่สุดก็ก้าวเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของการเปลี่ยนแปลงประวัติการเมืองการปกครองไทย อาทิ เหตุการณ์ 14 ตุลาคม 2516,
6 ตุลาคม 2519, พฤษภาทมิฬ (2535) เป็นต้น

ภาพรวมบางประเด็นของประวัติกิจกรรมนิสิตของมหาวิทยาลัยมหาสารคาม
ในครั้งที่มหาวิทยาลัยมหาสารคาม เดิมยังมีสถานภาพเป็นมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ วิทยาเขตมหาสารคาม (มศว. มหาสารคาม)
ได้มีคณะกรรมการบริหารองค์การนิสิตขึ้นครั้งแรกเมื่อปี พ.ศ. 2511 โดยเปิดโอกาสให้นิสิตรวมตัวกันตั้งเป็นกลุ่มขึ้นมา ซึ่งเรียกกลุ่มที่จัดตั้งนั้นว่า
“กลุ่มนิสิต” (พรรค)

ในระยะแรกกลุ่มนิสิตมีเพียงไม่กี่กลุ่มเท่านั้น ได้แก่ กลุ่มนิสิตชาวดิน กลุ่มนิสิตพลังสังคม กลุ่มนิสิตก้าวใหม่ ต่อเมื่อปี พ.ศ. 2536
สมาชิกส่วนหนึ่งของกลุ่มนิสิตชาวดินจึงได้แยกตัวออกไปจัดตั้งกลุ่มนิสิตใหม่มีชื่อว่า “กลุ่มนิสิตไทยรัก”

อย่างไรก็ตาม เป็นที่น่าสังเกตว่าในสมัยที่มหาวิทยาลัยมหาสารคามยังมีสถานภาพเป็น มศว. มหาสารคามนั้น ยังไม่ปรากฏการยกฐานะ
ของสโมสรนิสิตคณะอย่างเป็นทางการ กิจกรรมต่างๆ ที่จัดขึ้นจึงรวมศูนย์อยู่ที่องค์การนิสิต ไม่ว่าจะเป็นกิจกรรมไหว้ครูและรับน้องใหม่
ซึ่งในอดีตนิยมจัดขึ้นในวันเดียวกัน กล่าวคือ ในภาคเช้าจะเป็นพิธีไหว้ครูส่วนภาคบ่ายก็จะเป็นการลอดซุ้มสาขาวิชาเอกต่างๆ
และช่วงค่ำก็จะเป็นกิจกรรมบายศรีสู่ขวัญ ตลอดจนการแสดงของสต๊าฟเชียร์ หรือแม้แต่การแสดงดนตรีเป็นต้น

ปี พ.ศ. 2530 กลุ่มประสานงาน 14 ชมรม ได้ร่วมกันผลักดันให้องค์การนิสิตในยุคนั้นจัดโครงการ “เปิดโลกกิจกรรม” ขึ้นในช่วงบ่าย
ของวันพุธสัปดาห์ที่ 2 ของเดือนกรกฎาคม โดยมีวัตถุประสงค์หลักเพื่อเปิดโอกาสให้ชมรมต่างๆ ได้นำเสนอผลงานกิจกรรมของตนเองต่อมวลนิสิตและ
เป็นการเปิดรับให้นิสิตได้สมัครเข้าไปสังกัดเป็นสมาชิกของชมรม ซึ่งชมรมในช่วงปี 2531 นั้นประกอบด้วย อาสาพัฒนา, ศิลปะนครินทร์, วิชาการ,
คณิตศาสตร์-สถิติ, เชียร์, พุทธศาสตร์, เกษตรสัมพันธ์, สังคมศาสตร์, อนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม, ศึกษาศาสตร์, ถ่ายภาพ,
วรรณศิลป์,นาฏศิลป์และดนตรีไทย

ปี พ.ศ. 2535 องค์การนิสิตภายใต้การบริหารงานของกลุ่มนิสิตชาวดิน ซึ่งมีนายพัฒน์พงษ์ บุญเลิศ เป็นนายกองค์การนิสิต
ได้ริเริ่มกิจกรรมที่เป็นประเพณีอันสำคัญในทางประวัติศาสตร์กิจกรรมก็คือ “ประเพณีลอยกระทง”

ปี พ.ศ. 2536 องค์การนิสิตซึ่งมีนายศักดา นาสองสี เป็นนายกองค์การนิสิต ได้จัดกิจกรรมอันเป็นกระบอกเสียงของนิสิตภายใต้ชื่อโครงการ
“ผู้บริหารพบนิสิต” ขึ้นเป็นครั้งแรกโดยการเชิญคณะผู้บริหารมหาวิทยาลัยในยุคนั้นมาร่วมพบปะแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและตอบข้อซักถามต่างๆ
ของมวลนิสิต รวมถึงการที่องค์การนิสิต ร่วมมือกับแกนนำชมรมอาสาพัฒนารวมถึงบางส่วนของนิสิตสาขาการพัฒนาชุมชนได้จัดโครงการ
“ดินน้ำป่าอีสาน” ขึ้นมาโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อสะท้อนข้อมูลประกฎการณ์เรื่องสิ่งแวดล้อมของภูมิภาคอีสาน พร้อมทั้งเชิญสถาบันการศึกษาต่างๆ
ในจังหวัดมหาสารคามเข้าร่วมกิจกรรมอย่างพร้อมเพรียง ไม่ว่าจะเป็นวิทยาลัยเทคนิคมหาสารคาม วิทยาลัยอาชีวศึกษามหาสารคาม
วิทยาลัยพละศึกษามหาสารคาม ฯลฯ ยังผลให้สถาบันการศึกษาเหล่านี้จับกลุ่มรวมตัวกันก้าวออกไปทำกิจกรรมร่วมกับชุมชนในด้านสิ่งแวดล้อม
อย่างต่อเนื่อง กระทั่งปี พ.ศ. 2537 ก็สามารถจัดตั้งเป็นชมรมอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมจังหวัดมหาสารคามขึ้นมาได้อย่างเป็นทางการ

ปี พ.ศ. 2537 ก่อนที่ มศว.มหาสารคาม จะยกฐานะขึ้นเป็นมหาวิทยาลัยมหาสารคาม องค์การนิสิต โดยการบริหารงานของกลุ่มนิสิตชาวดิน
ซึ่งมีนายพนัส ปรีวาสนา ดำรงตำแหน่งเป็นนายกองค์การนิสิต ได้เตรียมการยกฐานะการเป็นสโมสรนิสิตคณะอย่างเป็นทางการ โดยเริ่มตั้งแต่การเปิดโอกาสให้แต่ละคณะได้จัดกิจกรรมประชุมเชียร์ รวมถึงการเลือกตั้งคณะกรรมการบริหารองค์การนิสิตในโครงสร้างใหม
่เพื่อรองรับการเติบโตของสโมสรนิสิตคณะ ปี พ.ศ. 2538 – 2539 องค์การนิสิต โดยการบริหารงานของกลุ่มนิสิตพลังสังคม ได้พยายามเปลี่ยนแปลงและสร้างสรรค์กิจกรรมในรูปแบบใหม่ แต่ยังเน้นไปในด้านของวัฒนธรรมภายใน เช่น การกำหนดให้มีการประกวดดาวและ
เดือนของมหาวิทยาลัย ขณะที่สโมสรนิสิตคณะก็เริ่มจัดกิจกรรมต่างๆ อย่างเป็นทางการ

ปี พ.ศ. 2540 นายสุทิบ เหล่าอุด นายกองค์การนิสิตในปีนั้น ได้ผลักดันให้มีการกระจายงบประมาณลงสู่สโมสรนิสิตคณะอย่างเป็นรูปธรรม
อีกทั้งยังเปิดโอกาสให้สโมสรนิสิตคณะได้จัดกิจกรรมประชุมเชียร์ในจำนวนวันที่เท่ากันกับองค์การนิสิต รวมถึงการจัดโครงการ “ต้นไม้สายใยรัก”
ขึ้นเมื่อวันที่ 10 กรกฎาคม 2540 โดยให้นิสิตใหม่ร่วมกันปลูกต้นราชพฤกษ์ร่วมกันกับพี่รหัส ซึ่งกิจกรรมในทำนองนี้ได้เกิดขึ้นอีกครั้ง
เมื่อวันที่ 20 มิถุนายน 2544

อย่างไรก็ตาม ปี พ.ศ. 2540 ยังนับได้ว่าองค์การนิสิต ได้วางรากฐานทางโครงสร้างกิจกรรมที่สำคัญ อาทิ การผลักดันให้เกิดชมรม
ในสังกัดคณะ การกำหนดให้แต่ละคณะจัดกีฬาภายในคณะอย่างเป็นทางการรวมถึงการประกาศใช้ระเบียบว่าด้วยการต่อทะเบียนชมรมและ
กำหนดให้มีการจัดสรรเงินแก่ชมรมตามประวัติศาสตร์และผลงานของแต่ละองค์กร

ปี พ.ศ. 2542 นายสุรศักดิ์ เกียรตินอก ดำรงตำแหน่งเป็นนายกองค์การนิสิต ได้ผลักดันให้มหาวิทยาลัยอนุมัติให้โครงการจัดตั้งคณะต่างๆ
ได้มีอำนาจในการจัดกิจกรรมในรูปแบบของสโมสรนิสิตคณะอย่างเป็นเอกเทศ

ปี พ.ศ. 2544 กองกิจการนิสิต ได้จัดกิจกรรมโครงการ “อบรมศักยภาพนิสิตสร้างจิตสำนึกสาธารณะ” ขึ้นโดยมีวัตถุประสงค์หลัก
เพื่อกระตุ้นให้นิสิตได้มีเจตคติที่ดีต่อการเป็นพลเมืองของสังคม และยังผลักดันให้มีการมอบรางวัลเชิดชูเกียรติแก่องค์กรนิสิต
ที่มีผลงานโดดเด่นในด้านจิตสำนึกสาธารณะ ซึ่งมีบางองค์กรที่เคยได้รับรางวัลนี้ในวันขอบคุณนักกิจกรรมาแล้ว เช่น ชมรมอาสาพัฒนา
กลุ่มนิสิตดอกคูณ เป็นต้น เช่นเดียวกับ ปี พ.ศ. 2545 กองกิจการนิสิตก็ได้จัดโครงการ “อบรมนิสิตนักศึกษาอาสาคุ้มครองผู้บริโภค”
ขึ้นเมื่อวันที่ 14 สิงหาคม 2545 ยังผลให้วามกรรม “จิตสำนึกสาธารณะ” เป็นที่นิยมและตระหนักในหมู่นิสิตอย่างกว้างขวาง

ภายหลังที่มหาวิทยาลัยมีสถานะเป็นเอกเทศนั้น จากอดีตจนถึงปัจจุบันพบว่า มีองค์กรนิสิตที่เป็นกลุ่มนิสิตเติบโตขึ้นมาหลายกลุ่ม
ทั้งที่สามารถยืนหยัดได้อย่างยาวนาน หรือแม้แต่ยุบเลิกไปในเวลาอันสั้น เป็นต้นว่า กลุ่มนิสิตอธิปัตย์ กลุ่มศิลปะสัมพันธ์ กลุ่มนิสิตดอกคูณ
กลุ่มนิสิตดอกคูณ กลุ่มนิสิตช่อราชพฤกษ์ ขณะที่ชมรมก็เกิดขึ้นอย่างมากมาย เช่น ชมรมแพรวาคืนถิ่น (ปัจจุบันคือชมรมรักษ์พัฒนา)
ชมรมเพื่อมวลชน (เกิดจากการรวมกลุ่มของนิสิต กศ.บ.ฟิสิกส์) ชมรมส่งเสริมสุขภาพ (สังกัดสโมสรนิสิตคณะพยาบาลศาสตร์)
ชมรมสถาปัตย์สัญจร ชมรมประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ชมรมกีฬาเพื่อสังคม (เกิดจากการรวมกลุ่มของนิสิตที่เรียนด้านพลศึกษา
สังกัดคณะศึกษาศาสตร์) ชมรมศิลปะการแสดง เป็นต้น

อย่างไรก็ดี จากสภาพการณ์ปัจจุบัน จะเห็นได้ชัดว่ากิจกรรมของนิสิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม มีความหลากหลายทั้งในด้านรูปแบบ
เนื้อหา และมีองค์กรกิจกรรมให้เลือกเข้าสังกัดมากกว่าในอดีตอย่างเห็นได้ชัด ขณะที่บางกิจกรรม หรือโครงการบางโครงการ
ก็ยุติบทบาทลงอย่างน่าเสียดาย เช่น โครงการส่งเทียนส่องทาง ซึ่งเป็นประเพณีนิยมของการจัดกิจกรรมส่งพี่ที่จะสำเร็จการศึกษา
โดยในอดีตจะจัดในภาพรวมของมหาวิทยาลัย เป็นต้น



page 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10/11/12/13 / 14 / 15 / 16 / 17 / 18 / 19    home

 


สถิติผู้เข้าชม
Cingular Wireless